Een sollicitatieproces draait natuurlijk om de vraag of een kandidaat geschikt is voor een functie. Toch gaat het niet alleen om ervaring, opleiding en vaardigheden. De manier waarop je jezelf presenteert, communiceert en voorbereidt, heeft minstens zoveel invloed op de uiteindelijke beslissing.

Een van de grootste fouten die kandidaten maken, is vaak dat ze te veel bezig zijn met zichzelf bewijzen en te weinig met laten zien waarom zij daadwerkelijk passen bij de functie en organisatie. Een cv kan nog zo sterk zijn, maar als je tijdens het sollicitatieproces onvoldoende aansluit bij wat een werkgever zoekt, wordt het lastig om jezelf te onderscheiden.

1. Onvoldoende voorbereiding

Een veelgemaakte fout is om een sollicitatiegesprek te zien als een informeel gesprek waarvoor weinig voorbereiding nodig is. Zeker bij functies waar meerdere kandidaten beschikbaar zijn, kan een goede voorbereiding het verschil maken.

Een kandidaat moet in ieder geval weten:

  • Wat de organisatie doet.
  • Wat de functie inhoudt.
  • Waarom de functie interessant is.
  • Welke ervaring relevant is.
  • Welke vragen waarschijnlijk gesteld worden.

Je hoeft antwoorden niet letterlijk uit je hoofd te leren. Het gaat er vooral om dat je duidelijk kunt uitleggen waarom jij bij de functie past.

2. Te veel vertellen, te weinig luisteren

Tijdens een sollicitatiegesprek willen kandidaten zichzelf natuurlijk goed presenteren. Daardoor ontstaat soms de neiging om uitgebreid te vertellen over eerdere functies, prestaties en verantwoordelijkheden. Maar een goed gesprek gaat twee kanten op. Luisteren is minstens zo belangrijk als praten.

Wanneer een interviewer bijvoorbeeld vraagt naar een specifieke ervaring, geef dan antwoord op die vraag in plaats van een algemeen verhaal over je carrière te vertellen. Houd je antwoorden concreet en zorg dat duidelijk wordt wat jouw bijdrage was.

3. Geen concreet antwoord geven

Een andere veelgemaakte fout is antwoorden geven die te algemeen blijven. Zeggen dat je "goed bent in communiceren" of "stressbestendig bent" zegt op zichzelf weinig. Vrijwel iedere kandidaat kan dat zeggen. Maak je antwoord daarom concreet door een voorbeeld te geven. Vertel kort wat de situatie was, wat jij hebt gedaan en wat het resultaat daarvan was.

Bijvoorbeeld:

Situatie → Actie → Resultaat

Deze structuur maakt antwoorden geloofwaardiger en geeft de werkgever een beter beeld van hoe je daadwerkelijk werkt.

4. Alleen maar bezig zijn met wat de werkgever biedt

Salaris, hybride werken, vakantiedagen en andere arbeidsvoorwaarden zijn belangrijk. Toch is het verstandig om deze onderwerpen niet het belangrijkste onderdeel van het eerste gesprek te laten zijn. Een werkgever wil eerst weten wat jij kunt bijdragen aan de organisatie.

Bespreek arbeidsvoorwaarden daarom op het juiste moment en laat daarnaast zien:

  • Welk probleem jij kunt oplossen.
  • Welke ervaring je meebrengt.
  • Waarom je juist deze organisatie interessant vindt.
  • Welke resultaten je in eerdere functies hebt behaald.
  • Hoe je jezelf verder wilt ontwikkelen.
  • Geen goede vragen stellen

Aan het einde van een sollicitatiegesprek krijgt een kandidaat vaak de vraag: "Heb je nog vragen?"

"Nee, eigenlijk niet" kan een gemiste kans zijn. Goede vragen laten zien dat je geïnteresseerd bent en serieus nadenkt over de functie.

Je kunt bijvoorbeeld vragen naar:

  • Wat iemand in deze functie succesvol maakt.
  • Wat de belangrijkste uitdagingen zijn.
  • Hoe het team is samengesteld.
  • Welke resultaten in de eerste zes maanden worden verwacht.
  • Welke mogelijkheden er zijn om jezelf te ontwikkelen.

Het gaat daarbij niet om zoveel mogelijk vragen stellen, maar om vragen die daadwerkelijk iets vertellen over de functie en organisatie.

5. Te weinig authenticiteit

Een sollicitatiegesprek is geen toneelstuk. Kandidaten proberen soms zo sterk te voldoen aan het profiel dat ze antwoorden geven waarvan ze denken dat de interviewer ze wil horen. Dat kan juist averechts werken.

Werkgevers willen uiteindelijk weten wie ze daadwerkelijk aannemen. Het is daarom beter om eerlijk te zijn over je sterke punten, ontwikkelpunten en verwachtingen. Je hoeft niet perfect te zijn om geschikt te zijn voor een functie.

6. Geen duidelijk verhaal over je motivatie

Een kandidaat kan nog zoveel relevante ervaring hebben, maar als niet duidelijk is waarom hij of zij juist deze functie wil, blijft er vaak twijfel bestaan.

"Ik was toe aan iets nieuws" is bijvoorbeeld begrijpelijk, maar niet erg onderscheidend.

Een sterkere motivatie laat zien waarom de functie aansluit bij jouw ervaring en ambities. Daarmee maak je duidelijk dat je niet zomaar solliciteert, maar bewust voor deze stap kiest.

7. Te laat reageren of afspraken niet nakomen

Het klinkt vanzelfsprekend, maar professionaliteit begint al vóór het sollicitatiegesprek. Te laat komen, niet reageren op berichten of afspraken vergeten kan een negatieve indruk achterlaten. Natuurlijk kan er altijd iets gebeuren. Communiceer daar dan direct over. Ook na een gesprek blijft communicatie belangrijk. Een korte, professionele opvolging kan bijdragen aan een positieve kandidaatervaring.

De belangrijkste vraag stel je vooraf aan jezelf

Een goede sollicitatie draait uiteindelijk om voorbereiding, duidelijkheid en authenticiteit. Je hoeft jezelf niet beter voor te doen dan je bent. Je moet vooral helder kunnen uitleggen wat je kunt, wat je zoekt en waarom je bij de organisatie past. De belangrijkste vraag die je jezelf vooraf kunt stellen is daarom:

"Waarom zou deze werkgever juist mij moeten aannemen voor deze functie?"

Als je daar een concreet en geloofwaardig antwoord op hebt, sta je tijdens het sollicitatieproces al een stuk sterker.

Samenvatting

De grootste fout die kandidaten maken tijdens een sollicitatieproces is vaak dat ze te weinig vanuit de werkgever denken. Ze vertellen uitgebreid wat ze hebben gedaan, maar maken onvoldoende duidelijk welke waarde ze daarmee kunnen toevoegen.

Een goede voorbereiding, concrete voorbeelden, een duidelijke motivatie en sterke vragen maken een groot verschil. Zorg daarnaast dat je jezelf niet anders voordoet dan je bent.

Een sollicitatiegesprek is uiteindelijk geen examen waarbij je het perfecte antwoord moet geven. Het is een gesprek waarin beide partijen moeten ontdekken of de functie, organisatie en kandidaat goed bij elkaar passen.