Iedere organisatie wil die lekkere sfeer waarin alles vanzelf lijkt te gaan. Een paar jaar geleden noemden we dat ‘flow’, tegenwoordig is het misschien ‘vibe’. Er is vast wel iemand die er een boekje over heeft geschreven. Optimisme, korte lijnen, elkaar helpen en vooral: positiviteit. Ik vibe er zelf ook lekker op.
Maar een organisatie waarin iedereen het altijd met elkaar eens is? Daar word ik een beetje wantrouwig van. Want als niemand meer moeilijk doet, is dan alles echt goed geregeld? Of hebben we gewoon geleerd om onze mond te houden? Gedoe is niet per definitie een probleem. Soms is het juist het bewijs dat er nog iets op het spel staat.
Organisaties halen soms zelf de voedingsbodem voor gezond gedoe weg. We willen draagvlak, dus praten we net zo lang tot iedereen ja-knikt. We willen een goede sfeer, dus laten we lastige onderwerpen liever links liggen. We willen betrokken medewerkers, maar worden ongemakkelijk zodra ze zich ergens écht mee bemoeien.
Zo creëren we vergaderingen waarin iedereen instemt, besluiten waar niemand eigenaar van is en problemen die maandenlang blijven liggen. Iedereen tevreden houden is iets anders dan een organisatie vooruithelpen.
Volgens mij begint een gezonde cultuur bij eensgezindheid over het doel, gelijkgezindheid op waarden en voldoende consensus over hoe we samenwerken. Maar consensus heeft een houdbaarheidsdatum. Te veel ervan maakt een cultuur oppervlakkig. Harmonie verandert ongemerkt in onverschilligheid. En voor je het weet, is ‘we doen het hier samen’ verworden tot ‘we spreken elkaar hier niet tegen’.
Een gezonde cultuur heeft dus yin én yang: verbinding én tegenspraak. Mensen die samen ergens voor gaan, maar elkaar ook durven tegen te spreken. Want je hoeft het niet met elkaar eens te zijn om samen de goede kant op te gaan.
In iedere organisatie liggen wel een paar dingen die als een graat in de keel blijven steken. Een schurende onderlinge relatie. Een proces dat nergens op slaat. Een probleem dat iedereen ziet, maar waar niemand zijn vingers aan wil branden. Ik heb mensen leren waarderen die dan beweging in de tent brengen. Twee voorbeelden:
De irritante dwarsligger die intuïtief aanvoelt dat er iets niet klopt, maar niet altijd de juiste woorden vindt. En degene die juist feilloos kan benoemen wat iedereen voelt, maar niemand uitspreekt. Zonder de boel op scherp te zetten om het op scherp zetten, maar wel met genoeg scherpte om iets in beweging te krijgen. Dat zijn niet altijd de makkelijkste mensen om aan tafel te hebben. Wel vaak de mensen die je nodig hebt.
Natuurlijk is niet ieder conflict waardevol. Ego's, gekrenkte trots en eindeloze discussies over wie er gelijk heeft, brengen een organisatie weinig verder. Het gaat niet om méér gedoe, maar om het juiste gedoe. Niet om tegenwerken, maar om durven benoemen wat beter moet.
Dat vraagt iets van leiders. Niet ieder ongemakkelijk gesprek gladstrijken. Niet iedere kritische stem wegzetten als lastig. En vooral: niet zo bang zijn voor onrust dat je liever een probleem laat voortbestaan.
Een goede cultuur herken je niet aan het gebrek aan conflicten, maar aan wat er gebeurt als ze ontstaan. Ik wilde nog iets zeggen over wrijving en glans, maar had me voorgenomen clichés in deze blog te vermijden. Bijna gelukt!
Wij helpen je aan de juiste mensen die 'gedoe' brengen.
Kom in contact
63 reviews
