Hylke Oldenboom 18-5-20266 minuten leestijd
Deel deze blog:

Eigenaarschap groeit van binnenuit

De heilige graal voor iedere leidinggevende zou natuurlijk moeten zijn dat mensen zich (mede-)eigenaar voelen van de organisatie waarvoor ze werken. Initiatief tonen, zelf verbeteringen aandragen, net dat stapje extra doen. Dat is wat je wil. Wat maakt nu dat dit gedrag de norm wordt? Iedere mens floreert bij gezien worden en impact kunnen maken. Niet alleen meedenken of adviseren, maar zeker de professional van nu wil ook meebeslissen over richting en resultaat.

Waarom het in veel organisaties stokt

Eigenaarschap heet binnen bedrijven vaak medewerkersparticipatie en wordt dikwijls teruggebracht tot iets vrijblijvends: een ideeënbus, een feedbackronde of een betrokkenheidsonderzoek. Dan heb je voldaan aan je HR-plicht, maar het gevaar van schijnparticipatie dreigt. Want de essentie zit niet in meedenken, maar in invloed hebben én verantwoordelijkheid dragen voor wat er daarna gebeurt.

In veel organisaties stokt dat precies daar, omdat de inrichting tegenwerkt. Je herkent vast  de vaak voorkomende oorzaken:

  • Beslissingen worden centraal genomen, waardoor uitvoering losraakt van richting
  • Taken worden gedelegeerd zonder echte verantwoordelijkheid
  • Fouten worden gecorrigeerd in plaats van gebruikt om te leren

Waarom gebeurt dit nu? Ik denk dat het vooral de angst is om los te laten. Het resultaat is herkenbaar: mensen doen hun werk, maar die extra stap blijft uit.

Eigenaarschap ontstaat niet vanzelf, het wordt ontworpen

Als je eigenaarschap serieus neemt, moet je het organiseren. Het ontstaat door de voorwaarden te creëren waarin het kan groeien.

  • Duidelijke koers: mensen moeten weten waar de organisatie naartoe werkt
  • Ruimte om te handelen: niet alleen uitvoeren, maar ook beslissen binnen kaders
  • Zicht op resultaat: begrijpen wat je bijdrage daadwerkelijk oplevert

Beslissingen dichter bij de praktijk brengen

In veel organisaties worden besluiten hoger in de organisatie genomen dan nodig is. Terwijl de kennis vaak juist lager in de organisatie zit, bij de mensen die dagelijks met klanten, processen of problemen werken. De verschuiving die nodig is, is simpel in principe maar lastig in gedrag: niet vragen "Wie moet dit goedkeuren?", maar "Wie kan dit het beste beslissen?". Dat vraagt om vertrouwen, maar ook om helderheid in kaders. Zonder grenzen wordt het chaos, zonder ruimte wordt het controle.

Ruimte om fouten te maken zonder verlies van vertrouwen

Eigenaarschap en controle gaan slecht samen. Zodra fouten direct leiden tot afrekenen, gaan mensen zich aanpassen in plaats van verantwoordelijkheid nemen. Organisaties die hierin verder zijn, doen meestal drie dingen anders:

  • ze onderzoeken fouten eerst, voordat ze oordelen
  • ze zien fouten als informatie over het systeem, niet over de persoon
  • ze bouwen veiligheid in om te experimenteren

Waardering bepaalt gedrag

Wat je beloont, stuurt het gedrag dat je terugziet in de organisatie. Als alleen uitvoering wordt gewaardeerd, krijg je uitvoerders. Als initiatief en verbetering worden gewaardeerd, krijg je mensen die meedenken en meebouwen.

Van participatie naar volwassen eigenaarschap

Eigenaarschap is geen HR-onderdeel. Het is een manier van organiseren. Organisaties die hierin groeien, verschuiven van controle naar vertrouwen, van taken naar verantwoordelijkheid en van hiërarchie naar eigenaarschap.

"Mentaal eigenaarschap" kun je niet vragen of uitrollen. Je kunt het alleen mogelijk maken door het juiste klimaat te creëren. De echte vraag is daarom niet hoe je medewerkers meer betrekt, maar wat er in de weg staat om ze echt eigenaar te laten zijn, en wat er gebeurt als je dat durft los te laten. Het is natuurlijk helemaal mooi als dat resulteert in “juridisch eigenaarschap”. Misschien daarover later een keer meer.

Benieuwd hoe wij eigenaarschap laten groeien?

Stuur ons een bericht en we vertellen je meer!

Contact opnemen
Deel deze blog: